Menu

ساعت کاری 09:00-17:00

تهران زیرپل سیدخندان خیابان میرمطهری پلاک 26 واحد7…

02186031084

ظهور تکنیک های سکانس DNA در غربالگری و درمان سرطان

 پیشگیری از سرطان بحث دیگری در همین حوزه است که به واسطه ی ظهور تکنیک های جدید سکانس و روش های غربالگری جدید برای شناسایی  زود هنگام بسیاری از سرطان ها میسر شده است. غربالگری بخصوص در مورد سرطان های خانوادگی از اهمیت بالایی برخوردار است. سکانس ژنوم افرادی که کاندید سرطان های خانوادگی هستند، می‌تواند قبل از ابتلا به بیماری با تشخیص جهش در ژن های مرتبط با آن سرطان،  فرد را از وضعیت سلامتی آینده خود آگاه کند.

بررسی ارتباط توالی یابی ژنوم و درمان سرطان

سرطان پستان خانوادگی یکی از سرطان های شایع در میان زنان می باشد. ارتباط  فراوانی میان جهش های دو ژن BCRA1  و BCRA2 با سرطان پستان گزارش شده است. یکی از راه های غربالگری و پیش بینی ابتلا به سرطان پستان خانوادگی، سکانس توالی این دو ژن است. در گذشته و قبل از تکامل روش های توالی یابی نسل جدید توالی یابی این دو ژن بسیار وقت گیر بوده است اما پس از روی کار آمدن روش های نسل جدید سکانس و تکامل پلتفرم های سکانس هدفمند Targeted sequencing ، سکانس این دو ژن در مدت زمان بسیار کوتاه تر و با صرف هزینه ی کمتر قابل انجام است. این رویکرد برای بسیاری از سرطان های دیگر نیز در حال تکامل است.

سکانس کامل ژنوم سرطان های مختلف باعث شناسایی بسیاری از ژن های مرتبط با آن سرطان شده است. تجویز داروهای مختلف بر اساس نتایج سکانس ژنوم فرد مبتلا می تواند باعث درمان هدفمند و موثر بیمار باشد، برای مثال در افراد مبتلا به لوسمی میلوژنی مزمن جابجایی کروموزومی 9:22  شناسایی شده است که منجر به تولید پروتئین BCR-ABL می شود که این پروتئین دارای فعالیت کینازی بسیار بالایی است. در سال 2002 داروی imatinib  جهت مهار فعالیت کینازی این پروتئین ساخته شد، سکانس توالی ژنوم افراد مبتلا در تجویز درست این دارو و جریان بهبود بیمار می تواند نقش فراوانی داشته باشد. ازین رو توالی یابی ژنوم فرد مبتلا می تواند نقش تعیین کننده ای در رویکرد درمانی داشته باشد.

سکانس (توالی یابی) ماده ژنتیکی  به عنوان ابزاری قدرتمند کمک فراوانی به شناخت تغییرات ایجاد شده در ژنوم افراد مبتلا به سرطان کرده است. در این میان ژن های جدیدی که با ایجاد سرطان و پیشرفت آن در ارتباطند، شناسایی شده اند که هر کدام از آنها را می‌توان به عنوان هدفی برای طراحی داروهای نوظهور در نظر گرفت.

نگاهی مختصر بر تاریخچه سکانس از ابتدا تا کنون

پس از شناسایی ساختار ژنوم توسط واتسن و کریک و ارتباط آن با بسیاری از مکانیسم های حیاتی، مطالعات فراوانی جهت شناسایی و سکانس توالی ژنومی انجام گرفته است، نتیجه ی این مطالعات، ظهور روش های مختلف سکانس ژنوم بوده است. یکی از اولین تلاش های موفقیت آمیز کشف روش توالی یابی ژنوم با روش قطع سنتز زنجیره توسط فردریک سنگر بود که منجر به دریافت جایزه نوبل شد. با وجود پیشرفت های فراوانی که در این عرصه وجود داشته است و ظهور روش های جدید توالی یابی که تحت عنوان نسل بعدی توالی یابی Next generation sequencing شناخته می شوند، هنوز روش سکانس سنگر به عنوان استاندارد طلایی golden standard و تائید روش های دیگر به کار برده می شود. ظهور روش های نسل بعدی توالی یابی NGS با کاهش زمان و هزینه و تولید حجم فراوان اطلاعات توانسته  پنجره ی جدیدی را در مطالعات مربوط به سرطان در پیش روی محققان باز کند. در این روش سکانس نمونه توموری در کوتاه ترین زمان انجام شده و به پزشک فرصت بیشتری برای تصمیم گیری جهت انتخاب روش درمانی می دهد.

× . سلام، چطور می تونم کمکتون کنم؟